Location: ამბროლაური
ამბროლაურის რეგიონული აეროპორტი ჩაფიქრებულია, როგორც რაჭის თანამედროვე „კარიბჭე“ - ნაგებობა, რომელიც აერთიანებს რეგიონული სამგზავრო აეროპორტისთვის აუცილებელ ფუნქციურ მოთხოვნებს და ამავდროულად გამოხატავს უნიკალური, ბუნებრივი და კულტურული გარემოს იდენტობას. პროექტირების პროცესი დაიწყო საპროექტო ტერიტორიის, მისი ლანდშაფტის, კლიმატური პირობების, არსებული ინფრასტრუქტურისა და რეგიონის არქიტექტურული ხასიათის ანალიზით. არქიტექტურული კონცეფციის ერთ-ერთი მთავარი განმსაზღვრელი ფაქტორი რაჭის მთიანი ლანდშაფტი გახდა. კავკასიონის მთების ცვალებადი სილუეტი შენობის ფორმის მთავარ შთაგონებად იქცა და არქიტექტურაში გარდაიქმნა სხვადასხვა სიმაღლის სამკუთხა მოცულობების თანმიმდევრობაში. ტრადიციული არქიტექტურის პირდაპირი გამეორების ნაცვლად, პროექტი მისი პრინციპების თანამედროვე ინტერპრეტაციას გვთავაზობს. ცვალებადი სახურავის ხაზი მიმდებარე მთების რიტმს ეხმიანება, ხოლო ხის გამოყენება შენობას რეგიონის ტრადიციულ მატერიალურ კულტურასთან აკავშირებს. ტერმინალი სრულად განკუთვნილია მგზავრთა მომსახურებისთვის და განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა გადაადგილების სიცხადეს, კომფორტსა და ინტუიციურ სივრცით ორგანიზაციას. პროექტის მიზანია აეროპორტი გარდაქმნას არა მხოლოდ სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის ობიექტად, არამედ რეგიონისთვის ამოსაცნობ არქიტექტურულ ნიშნულად და რაჭასთან პირველი ვიზუალური და ემოციური კავშირის წერტილად. საპროექტო ტერიტორიის ანალიზი აეროპორტი მდებარეობს ამბროლაურის სიახლოვეს - რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის რეგიონის ადმინისტრაციულ ცენტრთან. საპროექტო ტერიტორია ზღვის დონიდან დაახლოებით 550 მეტრ სიმაღლეზე მდებარეობს და ხასიათდება შედარებით მარტივი, სწორი რელიეფით, რაც ხელსაყრელ პირობებს ქმნის როგორც აეროპორტის განაშენიანებისთვის, ისე შესაბამისი საავიაციო ინფრასტრუქტურის ორგანიზებისთვის. ტერიტორიაზე უკვე ფუნქციონირებს ასაფრენ-დასაფრენი ბილიკი და მცირე ტერმინალი, რაც ახალი ტერმინალის განვითარებისთვის არსებულ ინფრასტრუქტურულ საფუძველს ქმნის. ახალი ტერმინალის განთავსებასა და ორიენტაციაში გადამწყვეტი როლი ითამაშა მიმდებარე ლანდშაფტმა. ტერიტორიის სამხრეთი და დასავლეთი მხარეები ტყით არის შემოსაზღვრული, ხოლო ჩრდილოეთის მიმართულებით იშლება კავკასიონის მთების პანორამული ხედი. სწორედ ეს ხედები იქცა არქიტექტურული კონცეფციის განუყოფელ ნაწილად და გავლენა მოახდინა როგორც შენობის ორიენტაციაზე, ისე ფართო მინა-შუშის ფასადების გადაწყვეტაზე. მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყო ასევე ტერიტორიის სატრანსპორტო ხელმისაწვდომობა. ქალაქ ამბროლაურთან სიახლოვე აეროპორტს არსებულ ურბანულ და რეგიონულ სატრანსპორტო ქსელთან აკავშირებს და ამავდროულად შესაძლებელს ხდის სატრანსპორტო ნაკადების დასახლებულ ტერიტორიაზე ზედმეტი დატვირთვის გარეშე ორგანიზებას. პროგრამული და სივრცითი ორგანიზაცია ტერმინალის გენერალური გეგმა და შიდა სივრცითი ორგანიზაცია ეფუძნება ორ ძირითად ოპერაციულ ზონას — სახმელეთო და საჰაერო ზონებს. სახმელეთო ზონა აერთიანებს ტერმინალის ძირითად საზოგადოებრივ ფუნქციებს: საერთო ვესტიბიულს, რეგისტრაციისა და სალაროების სივრცეებს, მოსაცდელ ზონებს, კაფე-ბარს, ავტომობილების გაქირავებისა და ტურისტული მომსახურების სივრცეებს, ასევე პოლიციისა და სამედიცინო განყოფილებებს. ცალკე ბლოკში განთავსებულია პერსონალის ადმინისტრაციული და საყოფაცხოვრებო სივრცეები, რომელსაც დამოუკიდებელი შესასვლელი აქვს. საჰაერო ზონა ორგანიზებულია ჩამოსვლისა და გაფრენის ფუნქციების შესაბამისად. ჩამომსვლელი მგზავრებისთვის გათვალისწინებულია ბარგის გაცემის სივრცე, ხოლო გაფრენის ზონა მოიცავს კონტროლირებულ სივრცეში განთავსებულ მოსაცდელ დარბაზს, ბარსა და სუვენირების სავაჭრო დახლებს. სივრცითი ორგანიზაციის მთავარი პრინციპია მგზავრთა გადაადგილების მკაფიო და ინტუიციური მარშრუტის შექმნა, რაც სხვადასხვა ფუნქციურ ნაკადს შორის არასაჭირო გადაკვეთებს ამცირებს. ამავდროულად, სივრცეების თანმიმდევრობა მგზავრებს მუდმივ ვიზუალურ კავშირს უნარჩუნებს მიმდებარე ბუნებრივ გარემოსთან. არქიტექტურული და მატერიალური გადაწყვეტა ტერმინალის არქიტექტურული სახე ეფუძნება ლანდშაფტის, მასალისა და კონსტრუქციის ურთიერთკავშირს. ფართო მინა-შუშის ფასადები ინტერიერში ბუნებრივი განათების მაქსიმალურად გამოყენებას და მგზავრებისთვის რაჭის მთების პანორამულ ხედებთან უწყვეტ ვიზუალურ კავშირს უზრუნველყოფს. ხეს მნიშვნელოვანი როლი ენიჭება როგორც ექსტერიერში, ისე ინტერიერში. ხის კონსტრუქციული და დეკორატიული ელემენტები ხაზს უსვამს შენობის სამკუთხა გეომეტრიას და არქიტექტურულ იერს უფრო თბილსა და ადამიანურ მასშტაბთან ახლოს ხდის. ინტერიერის ერთ-ერთ მთავარ მხატვრულ ელემენტს წარმოადგენს ტრადიციული ქართული, რაჭული ორნამენტებით შესრულებული ხის გრავირება. ხელით ამოთლილი ორნამენტები გამოყენებულია ხის ზედაპირებსა და ინტერიერის ელემენტებზე, რაც თანამედროვე სივრცეში ადგილობრივ კულტურულ იდენტობას მატერიალური და ტაქტილური ფორმით გამოხატავს. ამგვარად, დეკორატიული ელემენტები მხოლოდ ვიზუალურ ფუნქციას არ ასრულებს — ისინი თანამედროვე არქიტექტურასა და რეგიონულ ხელობას შორის კავშირს ქმნის და შენობის სივრცეში რაჭის კულტურულ მეხსიერებას შემოაქვს. კონსტრუქციული და ტექნიკური გადაწყვეტა ტერმინალის კონსტრუქციული სისტემა დაფუძნებულია წერტილოვან საძირკვლებსა და ლითონის მზიდ კარკასზე. კონსტრუქციული სქემა არქიტექტურულ კონცეფციასთან პარალელურად არის ჩამოყალიბებული, რაც საშუალებას იძლევა შეიქმნას დიდი, ღია და მოქნილი სივრცეები, ამავდროულად კი შენარჩუნდეს ფასადის გამორჩეული სამკუთხა გეომეტრია. შენობის მაქსიმალური მალის სიგანე 19.30 მეტრს შეადგენს, რაც ძირითად სამგზავრო სივრცეებში შუალედური მზიდი ელემენტების მინიმუმამდე დაყვანისა და თავისუფალი გეგმარების შესაძლებლობას იძლევა. ლითონის კარკასი უზრუნველყოფს კონსტრუქციულ ეფექტურობას და საშუალებას აძლევს სხვადასხვა სიმაღლის მოცულობებს დამოუკიდებლად ჩამოყალიბდეს. ტექნიკურ გადაწყვეტაში გათვალისწინებულია ადგილობრივი გარემო პირობები და ენერგოეფექტურობის პრინციპები. ფართო მინა-შუშის სიბრტყეები ხელს უწყობს ბუნებრივი განათების მაქსიმალურ გამოყენებას, ხოლო შენობის ორიენტაცია და სივრცითი ორგანიზაცია ბუნებრივი განიავების გამოყენების შესაძლებლობას ქმნის. არქიტექტურული ჩანაფიქრი პროექტის მთავარი ამოცანა იყო ფუნქციურობასა და იდენტობას, თანამედროვე ტექნოლოგიასა და ადგილობრივ ტრადიციას, ინფრასტრუქტურასა და ბუნებრივ ლანდშაფტს შორის ბალანსის შექმნა. ამბროლაურის რეგიონული აეროპორტი, შესაბამისად, აღიქმება არა მხოლოდ როგორც მგზავრთა გადაადგილებისთვის განკუთვნილი ინფრასტრუქტურული ობიექტი, არამედ როგორც რაჭის არქიტექტურული კარიბჭე - ნაგებობა, რომელიც თანამედროვე არქიტექტურული ენით გამოხატავს ადგილს, მის ბუნებასა და კულტურულ იდენტობას და მგზავრისთვის რაჭასთან პირველ, გამორჩეულ გამოცდილებას ქმნის.
